Każdy z krajów czy kontynentów ma swój charakterystyczny rodzaj hodowli lub upraw, z którego słynie. Azja to najlepszy dostawca ryżu i palm kokosowych, Afryka słynie z dostaw kawy, manioku i orzeszków ziemnych, a Ameryka kukurydzy i soi. Jednak cały Świat łączy uprawa jednego rodzaju rośliny: pszenicy. W ciągu kilku tysięcy lat poznały się na niej wszystkie kontynenty. Stała się celebrytką. Co takiego wyjątkowego jest w tym zbożu?

O ozimie i orkiszu

Pszenica to zboże, które najlepiej czuje się w klimacie umiarkowanym, dlatego najczęściej spotykana jest na terenie Europy czy obu Ameryk. Pewna część upraw znajduje się również w Azji, a właśnie Chiny należą do czołowych jej dostawców. Pszenica lubuje się w glebie bogatej w próchnicę i wapń: pola o takim podłożu wydobywają najwięcej plonów. Przez lata zboże to drastycznie ewoluowało dopasowując się do warunków danego kontynentu. Często bywała też modyfikowana i ulepszana pod względem odporności i obfitości plonów. Szacuje się, że na Świecie istnieje aż 20 różnych gatunków pszenicy, oraz około 10 tzw. mieszańców międzygatunkowych.

Najpopularniejsza jest pszenica zwyczajna oraz durum. W przypadku „krzyżówek” prym wiedzie pszenżyto. Przez wysoką zawartość glutenu (mieszanina białek), pszenica jest niezwykle sycąca. Stosuje się ją więc przede wszystkim, jako składnik pasz dla zwierząt, a także w produkcji artykułów spożywczych tj. pieczywo czy makarony. Ze względu na niewielką cenę, pszenica stała się zagęszczaczem wielu innych produktów. Odmianą pszenicy wolną od glutenu jest niemodyfikowany orkisz i to jego zasady uprawy omówimy.

Podstawy uprawy

Uprawa pszenicy orkiszowej jest niezwykle podobna do hodowli pszenicy ozimej. Uprawa zbóż jednego i drugiego gatunku wcale nie należy do najłatwiejszych. Należy spełnić szereg wymóg, które stawia nam ów rodzaj pszenicy, a i tak nie możemy mieć 100% pewności, że nasz plon będzie w pełni wartościowy. Przedstawimy w tym artykule podstawy, które należy wziąć pod uwagę przed przystąpieniem do wysiewu. Pierwszym zadaniem będzie określenie tego czy nasza ziemia nadaje się pod uprawę pszenicy. Musi ona zawierać jak największą ilość próchnicy, fosforu, potasu i magnezu, a jej odczyn Ph w 1M KCl powinien znajdować się w granicach 6,0 do 6,8.

Najbardziej wskazany przedplon dla pszenicy to m.in. warzywa okopowe, rzepak oraz rośliny motylkowe grubo- i drobnonasienne. Uprawa po zbożach (zwłaszcza kukurydzy) nie jest wskazana. Pszenica do siewu jest gotowa w połowie września. Rzadko wybiera się terminy bliższe października. „Wrześniowe” ziarno ma większe szanse na lepsze ukorzenienie i rozwój rośliny. Należy pamiętać, że pszenicę siejemy używając do tego całych kłosków, a nie pojedynczych ziaren. Wysiewamy je niezbyt gęsto na głębokości ok. 3-6 cm i zaopatrujemy w sporą ilość wilgoci.

W trosce o plon

Orkisz i uprawa pszenicy ozimej opryski posiadają niezwykle zbliżone. Obie mogą cierpieć z powodu braku potasu i fosforu, dlatego w pierwszej kolejności należy wzbogacać glebę właśnie o te minerały. Nawożenie odbywa się w kilku odstępach czasowych. Pierwszym terminem jest nawożenie pszenicy ozimej na wiosnę podczas wegetacji. Dostarcza się w tym czasie azotu i siarki, które mają polepszyć dokorzenienie roślin. Druga tura ma miejsce w chwili, gdy wyczuwalne jest tzw. pierwsze kolanko na łodydze zboża.

W przypadku słabszych upraw nawożenie można rozpocząć wcześniej np. w połowie kwietnia. Powtarza się w tym czasie nawożenie azotem. Trzecia dostawa azotu ma miejsce przed kłoszeniem zboża. W tym okresie podaje się roślinom nawozy wzbogacone o mocznik. Wczesna wiosna jest również odpowiednią porą na to, aby zabezpieczyć swoją uprawę dolistnie dostawą siarki, fosforu, potasu, manganu i boru. Podobne zalecenia wprowadzane są dla pszenicy orkiszowej. Jeżeli chodzi o ochronę upraw, sprawdzą się środki chwastobójcze stosowane również w przypadku pszenicy zwyczajnej.

Podsumowanie

Pszenica należy do zbóż niezwykle delikatnych. Posiada bardzo łamliwą łodygę, co w ostatniej fazie wzrostu może działać na niekorzyść hodowcy: zmiany w warunkach pogodowych, mogą zniszczyć dotychczasowe uprawy. Kolejnym utrudnieniem dla rolników jest późny zbiór pszenicy. Dojrzałość biologiczna ziaren ma miejsce w okresie deszczowym, ciężko więc jest utrzymać 12% wilgotność kłoska.

Kategorie: Uprawa roślin

Dodaj komentarz