Słowo „plantacja” kojarzy się najczęściej z wielkopowierzchniową, wieloletnią uprawą egzotycznych odmian roślin, np. bananów i trzciny cukrowej. Wiedz jednak, że monokultura w rolnictwie dotyczy nie tylko odległych krajów. Bez trudu można spotkać jej przykłady na terenie Europy. W tym wpisie prezentujemy gatunki, nadające się na założenie plantacji oraz wady i zalety tego rozwiązania.

Czym jest uprawa monokulturowa?

monokultura herbacianaNajogólniej mówiąc, monokultura w rolnictwie to przykład uprawy, w której na jednym terenie przez wiele lat utrzymuje się ten sam gatunek roślin. Plantacje kawy, herbaty czy bananów są charakterystyczne dla gorących i wilgotnych stref klimatycznych. W klimacie umiarkowanym spotyka się monokulturowe uprawy truskawek, porzeczek i kukurydzy. Niektóre popularne gatunki zbóż, np. żyto, świetnie sprawdzają się w uprawie plantacyjnej. Ta sama definicja dotyczy także kultur leśnych, w których jedną działkę latami obsadza się np. sosnami.

Wady rolnictwa plantacyjnego

Prowadzenie upraw monokulturowych nie pozostaje obojętne dla środowiska naturalnego. Wśród największych wad prowadzenia plantacji wymienia się:

zmęczona gleba• zmęczenie gleby i pogorszenie jej urodzajności • silne zubożenie roli w wyniku długiego i intensywnego eksploatowania przez ten sam gatunek roślin • warstwowe przesuszenie ziemi, będące efektem ciągłego pobierania wody z jednego jej poziomu • patologiczny rozwój mikroorganizmów i szkodników, charakterystycznych dla danego gatunku roślin.

Wieloletnie nasadzanie na tej samej działce identycznych roślin nie wpływa korzystanie na jej urodzajność i kondycję. W rolnictwie należy unikać uprawy w systemie ciągłym szczególnie następujących odmian roślin: bobik, koniczyna, buraki, łubin, lucerna, ziemniaki, pszenica, ogórki i len. Nieprzestrzeganie tej zasady prowadzi do pojawienia się toksyn, zgorzeli, plamistości, nadmiernego rozwoju szkodników, grzybów, pleśni i innych. Wymienione problemy mogą znacząco obniżyć wysokość i jakość oczekiwanych plonów, a z czasem doprowadzić do niemożności ich uzyskania.

monokultura trzciny cukrowejW wyniku zmian, które zachodzą w glebie narażonej na rolnictwo plantacyjne, zmniejszeniu ulegają osiągane plony, szerzą się choroby roślin oraz nadmierna ilość szkodników. W celu przeciwdziałania negatywnym konsekwencjom monokultur, stosuje się duże dawki nawozów i środków ochrony roślin. Badania pokazują jednak, że te działania są mało skuteczne: nie naprawiają problemów oraz degradują środowisko naturalne.

Przywrócenie urodzajności wyjałowionej ziemi wymaga zdecydowanych działań. Zazwyczaj wystarcza wprowadzenie płodozmianu i odpowiednia przerwa od nasadzania na działce roślin, które doprowadziły do jej zmęczenia. Okres odpoczynku, w zależności od gatunku, wynosi od roku do 6 lat.

Zalety rolnictwa plantacyjnego

monokultura w rolnictwie Rolnictwo plantacyjne umożliwia wprowadzenie stosunkowo łatwych, wieloletnich zasad uprawy na dużych areałach.

Monokultury upraszczają prace rolnicze i zmniejszają rozdrobnienie działań. Właściciel pola dba o jeden gatunek, co, przy sukcesie uprawy, pozwala zminimalizować koszty jej otrzymania i zwielokrotnić zyski.

Ponadto prowadzenie monokultury pozwala na duże zmechanizowanie i wyspecjalizowanie upraw.

Podsumowanie

Nietrudno zauważyć, że uprawy monokulturowe posiadają więcej wad niż zalet. Mimo to wielu plantatorów nadal się na nie decyduje, ze szkodą dla środowiska naturalnego. Przed podjęciem decyzji warto poważnie zastanowić się nad monokulturą, ponieważ kilkuletni wyższy zysk może okazać się pułapką wieloletniej walki o przywrócenie ziemi urodzajności oraz zwalczenie nadmiaru szkodników.

Kategorie: Uprawa roślin

Dodaj komentarz